"W niniejszej książce, tytułem swoim nawiązującej do ulubionego zwrotu księdza Konstantego Damrota, poety i pisarza-podróżnika, który ,,rzemiennym dyszlem" i „parą" odbywał swoje wędrówki historyczne po rozległej ziemi pomorskiej w siedemdziesiątych latach ubiegłego stulecia, pragnę Czytelnika naszych dni zaprosić na swoistego rodzaju wojaż w zupełnie starym stylu", rozlicznymi traktami i drogami, którymi wczoraj wędrowali ludzie pióra na Śląsku z powodu Polski, z powodu chleba, z okazji swych misyjnych służb, pełnionych w krajach bardzo dalekich, z potrzeby religijnej, czy po prostu z naturalnej ciekawości świata. Oczywiście wędrować będziemy tam, dokąd zaprowadzą nas istniejące relacje podróżnicze, relacje napisane po polsku, choć polszczyzną nie w szkole zdobytą - napisane z większym czy z mniejszym talentem najczęściej przez nietypowych „literatów", którzy pisząc z wewnętrznego nakazu serca, a także niechybnie i z autentycznego obowiązku społecznego, chcieli własne przeżycia, doznania i obserwacje przekazać swoim współziomkom ku pouczeniu, ku ich duchowemu wzbogaceniu i poszerzeniu ich myślowych horyzontów, bądź też ku ostrzeżeniu i przestrodze; więc będziemy się starali odnaleźć owe, przerzeważnie dziś nie znane, albo zapomniane przekazy wych horyzontów, bądź też ku ostrzeżeniu i -p. podróżnicze, dzienniki, listy z podróży, ko respondencje własne" i tzw. wspomnienia z odbytej drogi gdzieś z Bliskiego Wschodu, z Rzymu, z Zagłębia Ruhry, z Ziemi Ognistej - publikowane w odcinkach czasopism lub w oddzielnych wydawnictwach; spróbujemy wczytać się w nie, ocenić ich wartość literacką i poznawczą, tudzież określić ich znaczenie w życiu społeczno-kulturalnym Śląska w czasach pruskich." (fragment Wstępu)