336794
Book
In basket
Niezapomniane : kobiety w czasie powstań i plebiscytu na Górnym Śląsku / Paweł Parys. - Katowice : Muzeum Śląskie w Katowicach, 2020. - 177, [1] strona : faksymilia, fotografie, ilustracje, portrety ; 25 cm.
Publikacja składa się z kilku części, które mają za zadanie przybliżyć poszczególne wątki zagadnienia: powstanie i rozwój organizacji kobiecych na przełomie XIX i XX wieku, a także w okresie I wojny światowej i tuż po jej zakończeniu; sytuację matek i żon powstańców oraz wątek postrzegania Niemek przez stronę polską; obraz życia codziennego w okresie powstań (z kobietami w roli głównej), a także sytuację weteranek powstańczych po 1922 roku, to jest w okresie międzywojennym, w czasie okupacji hitlerowskiej i po II wojnie światowej. W ostatniej części umieszczono również nazwiska kobiet uhonorowanych różnymi odznaczeniami. Powstańcy zawsze, niezależnie od okresu historycznego, są grupą bardzo zmaskulinizowaną. Podobnie było w przypadku powstańców śląskich – mówiąc o nich, mamy na myśli przede wszystkim mężczyzn. Do dnia dzisiejszego tak naprawdę nie wiadomo, ilu ich było, szacuje się, że około 60 tysięcy (siły frontowe i etapowe). Wśród nich tylko niewielki odsetek stanowiły kobiety. Pomimo to angażowały się w każdą z form działalności powstańczej i plebiscytowej. Walczyły z bronią w ręku (zjawisko marginalne i epizodyczne, czasem chyba nawet legendarne), kopały okopy, opatrywały rannych i opiekowały się nimi, wykonywały szeroko rozumiane prace biurowe, były kurierkami i tłumaczkami, obsługiwały telefony i telegrafy, szyły opaski powstańcze i sztandary, prały, gotowały, sprzątały. Dały się poznać jako grupa niezwykle oddana, odpowiedzialna i zdyscyplinowana. Ich praca i wkład były zauważane i doceniane przez zwierzchników. Należy podkreślić, że jest to perspektywa męska, gdyż to mężczyźni byli głównie ich przełożonymi, zasiadali w komisjach odznaczeniowych i zarządach organizacji powstańczych. Trzeba również pamiętać o żonach, matkach i siostrach, które rzeczywiście odpowiadały za opiekę i utrzymanie rodzin, kiedy mężczyźni byli w pracy, na wojnie, w powstaniach, a w późniejszym okresie, w czasie II wojny światowej, na tułaczce, w więzieniach i obozach koncentracyjnych. To właśnie o nich jest ta opowieść. (Tekst: Paweł Parys)
Media files:
Availability:
Wypożyczalnia Główna
There are copies available to loan: sygn. 24440 ŚM (1 egz.)
Czytelnia BG
Copies are only available in the library: sygn. 24439 Ś (1 egz.)
Notes:
General note
Publikacja towarzysząca wystawie w Muzeum Śląskim w Katowicach w dniach 3 maja 2019 r. - 5 stycznia 2020 r.
Bibliography, etc. note
Bibliografia, netografia na stronach 172-176. Indeks.
Reviews:
The item has been added to the basket. If you don't know what the basket is for, click here for details.
Do not show it again