„[...] zgromadzone w niniejszym, czternastym tomie rocznika „Góry - Literatura - Kultura" artykuły, noty i szkice w sporej części mają na celu zainicjowanie dyskusji skoncentrowanej wokół nieco prowokacyjnie sformułowanego pytania: „Czyje są góry?”. Autorzy, reprezentujący różne polskie i zagraniczne ośrodki badawcze, podjęli w nich próbę prześledzenia skomplikowanych procesów oswajania, następnie udomawiania, a w końcu zawłaszczania gór przez różne grupy, których aktywność zawodowa, artystyczna, sportowa, społeczna, ekonomiczna czy polityczna była i jest z nimi związana. Jednocześnie należy odnotować, że praca nad tym tomem przypadła na trudny okres szerzenia się światowej pandemii związanej z gwałtownym rozprzestrzenianiem się nieznanego dotąd wirusa oznaczonego jako SARS-CoV-2 (COVII)-19). Podczas pierwszej fazy walki z pandemią w celu zapobiegania jego rozprzestrzenianiu się drastycznie ograniczony został dostęp dla większości grup społecznych, nie tylko zresztą w Europie, do korzystania z rozmaitych enklaw przyrodniczych, także górskich, popularnych szlaków turystycznych i wszelkiej ulokowanej w ich pobliżu infrastruktury turystycznej. W tym okresie uczestnicy współczesnego górskiego ruchu turystycznego w dwójnasób zaczęli manifestować swoje potrzeby zw iązane z prawem do korzystania z dóbr natury, wyrażając je na różne sposoby, zw łaszcza za pośrednictwem rozmaitych forów internetowych. Wielu z nich z wyjątkową ekspresją dawało upust tęsknocie za „swoimi górami", skałkami, pieszymi i rowerowymi szlakami turystycznymi itp. W tym kontekście pytanie „Czyje są góry?” nabrało jeszcze innego, zupełnie now ego znaczenia". [Wstęp, fragm.]