Świtezianka [Dokument dźwiękowy]

Audiobook

In basket

rate

Świtezianka [Dokument dźwiękowy] / Adam Mickiewicz. - [Warszawa] : Wolne Lektury, [2023]. - 1 płyta audio (CD) (08 min 49 s) : zapis cyfrowy, stereo ; 12 cm.

Author

Mickiewicz Adam (1798-1855) Autor Podsiadlik Agnieszka (1981- ) Wykonanie

Form of Work

Audiobooki Poezja

Demographic Group

Literatura polska

Subject

Rusałki

Genre/Form

Ballada (gatunek literacki)

Instytucja

Wolne Lektury

"Świtezianka" to ballada autorstwa Adama Mickiewicza. Po raz pierwszy została opublikowana w 1822 roku w wydanym w Wilnie tomiku "Ballady i romanse". Uważa się, że wydanie wspomnianego zbioru stanowi początek epoki romantyzmu w Polsce. Tłem wydarzeń opisanych w balladzie jest miejsce dobrze znane Mickiewiczowi z młodości - jezioro Świteź znajdujące się w okolicach Nowogródka (dzisiejsza Białoruś). Natomiast czasu, w którym rozgrywała się przedstawiona historia, nie można dokładnie ustalić. Wiadomo jedynie, że „minęło lato, zżółkniały liścia”. Podmiot liryczny w utworze Mickiewicza jest anonimowy, wypowiada się w trzeciej osobie, snuje przypuszczenia, nie ocenia postępowania bohaterów. Balladę wzbogacają wpływające na wyobraźnię czytelnika liczne środki stylistyczne: pytania retoryczne, metafory, porównania i wykrzyknienia.

Głównymi bohaterami utworu są młody strzelec (myśliwy z pobliskiego boru) oraz nimfa wodna, tytułowa Świtezianka, którą na początku poznajemy jako zakochaną w chłopaku tajemniczą dziewczynę z lasu. Balladę rozpoczyna scena opisująca spotkanie pary nad brzegiem jeziora Świteź. Ich potajemne schadzki trwają od jakiegoś czasu, zawsze odbywają się po zmroku. Podczas ostatniego spotkania młodzieniec w podniosłych słowach wyznaje miłość swej wybrance i deklaruje jej wierność. Dziewczyna jest jednak nieufna i nie wierzy w szlachetność intencji chłopaka. Wątpi w stałość jego uczucia. Po zakończeniu rozmowy strzelec spaceruje po lesie i dostrzega dziwne zjawisko nad taflą jeziora - z wody wynurza się nimfa wodna. Jest tak piękna, że młodzieńcowi zapiera dech w piersi. Nie potrafi oprzeć się jej wdziękom - puszcza w niepamięć przysięgę złożoną tajemniczej dziewczynie. Jak się okazuje, pod postacią Świtezianki skrywa się wybranka strzelca - czuje się zdradzona i zapowiada zemstę. Wymierza mu karę najstraszliwszą z możliwych: ciało młodzieńca zostaje pochłonięte przez wody jeziora, a jego dusza uwięziona w modrzewiu stojącym nieopodal miejsca spotkań dawnych kochanków.

Nastrój "Świtezianki" determinuje aura grozy, tajemnicy i baśniowości. Przyroda nie tylko obserwuje wydarzenia, ale także w magiczny sposób bierze w nich udział. Wspomniane cechy utworu są charakterystyczne dla epoki romantyzmu. W balladzie można również dostrzec przenikanie się dwóch światów: realnego oraz fantastycznego.

W "Świteziance" Adam Mickiewicz zawarł motyw kary za niedotrzymanie obietnicy. Zdrada strzelca skazała jego duszę na wieczną tułaczkę. Sprawiedliwości stało się zadość: każda wina niesie za sobą konsekwencje. W czasach, w których żył Mickiewicz, wierzono wśród ludu w istnienie i wszechmoc nimf wodnych, rusałek oraz topielców. Twierdzono, że dysponują oni nieposkromionymi mocami i mogą oddziaływać na życie prostego człowieka.

zob. w.bibliotece.pl

Availability:

Wypożyczalnia Główna

There are copies available to loan: sygn. T 23054 (1 egz.)

Notes:

General note

Czas trwania: 08 min. 49 s.

Podstawa edycji: wolnelektury.pl.

Miejsce wydania na podstawie serwisu e-ISBN. Rok wydania na podstawie daty wpływu egzemplarza obowiązkowego.

Participant or performer note

Czyta Agnieszka Podsiadlik.

Funding information note

Współfinansowanie: Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

System details note

Nagranie w formacie mp3.