"Znajomość z bohaterem tej książki nawiązałem przed dziesięciu laty - kiedy podróżowałem po Włoszech jako reporter "Przekroju" i pism warszawskich. W drodze powrotnej z Rzymu do kraju zatrzymałęm się na dzień we Florencji - z zuchwałym zamiarem obejrzenia w ciągu kilkunastu godzin wszystkich zabytków tego miasta-muzeum. (...) We florenckim kościele Św. Marka - z napisu na ozdobnym grobowcu dowiedziałe się po raz pierwszy, że ostatni król Polski miał - poza księciem Józefem - jeszcze drugiego starszego bratanka: księcia Stanisława Poniatowskiego. Drugie spotkanie z księciem Stanisławem nastąpiło w parę lat później - w Paryżu. (...) Trzecie spotkanie odbyło się w kraju. Przygotowując się do któregoś z krajowych reportaży, grzebałem się przez dłuższy czas w twórczości Adolfa Nowaczyńskiego. W jednym ze szkiców literackich tego znakomitego erudyty znalazłem krótką wzmiankę o pełnym temperamentu księciu krwi, który obrażony o coś na papieża urządził mu podczas audiencji taką piekielną awanturę, jakiej Watykan nie przeżył od czasu najazdu Atylli. Tym popędliwym księciem krwi był nie kto inny, jak książę Stanisław Poniatowski. Tego było już za wiele dla mojej reporterskiej ciekawości. Postanowiłem uwolnić się raz na zawsze od depczącej mi po piętach osiemnastowiecznej postaci. Utonąłem na pewien czas w encyklopediach i pracach historycznych. (...) W wyniku tych amatorskich poszukiwań dossier nieznanego ks. Poniatowskiego urosło do sporych rozmiarów. Niestety, nie są to materiały kompletne. (...) Ale co robić? Jestem tylko reporterem i nie mam tyle czasu i cierpliwości co historycy. Ostatecznie i to, co zebrałem, wystarcza do wyrobienia sobie ogólnego sądu o ks. Stanisławie Poniatowskim, który różnił się prawie pod każdym względem od swego sławnego kuzyna księcia Józefa, ale był postacią równie jak tamten interesującą i równie charakterystyczną dla swego czasu." (Marian Brandys)