Uskoki i kontynuacje : literatura kobiet w pierwszych dekadach XX wieku

Książka

W koszyku

oceń

Uskoki i kontynuacje : literatura kobiet w pierwszych dekadach XX wieku / Anna Pekaniec ; [projekt okładki Marta Jaszczuk]. - Wydanie I. - Kraków : Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2023. - 271, [2] strony ; 23 cm.

Autor

Pekaniec Anna Autor Jaszczuk Marta Projekt graficzny

Forma i typ

Książki Publikacje naukowe

Temat

Gamska-Łempicka, Jadwiga (1903-1956) Ginczanka, Zuzanna (1917-1944) Hertzówna, Amelia (1879-1942) Morozowicz-Szczepkowska, Maria (1885-1968) Nałkowska, Zofia (1884-1954) Świrszczyńska, Anna (1909-1984) Zapolska, Gabriela (1857-1921) Kobieta Literatura kobieca Literatura polska

Gatunek

Monografia

Dziedzina i ujęcie

Literaturoznawstwo Historia

Instytucja

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

"Uskoki i kontynuacje" stanowią próbę naszkicowania konstelacji kobiet piszących na przełomie XIX i XX wieku oraz w pierwszych dekadach wieku XX (datą graniczną jest wybuch II wojny światowej). Młoda Polska i dwudziestolecie międzywojenne były epokami niezwykle intensywnej i wieloaspektowej aktywności pisarek. Powieściopisarki, dramatopisarki, poetki metodycznie starały się wypracować własne, niepowtarzalne dykcje, często, niejako przy okazji, tworząc idiomatyczne warianty eksplorowanych gatunków (czy rodzajów) literackich, nierzadko wyraźnie modelowanych przez chęć eksperymentowania, szukania języka najbardziej adekwatnego do stawianych sobie celów.

Autorki były przedstawicielkami różnych pokoleń, ale i epok literackich, stawały się łączniczkami pomiędzy tymi drugimi - albo z powodów biograficznych, albo, w przypadku pisarek z dwudziestolecia, jako następczynie-kreatorki przekształcające poetyki wypracowane w Młodej Polsce. Autorki piszące między 1890 a 1939 nie stroniły również od wypowiedzi w kwestiach związanych z intensywnymi przemianami emancypacyjnymi, odpowiadały na pytania o miejsce kobiet w społeczeństwie, na rynku pracy, w nauce, w szeroko pojętej kulturze.

Autorka monografii, sięgając po metaforykę akwatyczną, geologiczną kreśli dynamikę literatury kobiet, rekonstruuje trajektorie jej przemian, podkreśla autonomiczność literatek, działających osobno, nie tworzących grup, ani wspólnych manifestów. W rytmie kontynuacji i uskoków Zapolska, Nałkowska, Hertzówna, Morozowicz-Szczepkowska, Gamska-Łempicka, Świrszczyńska i Ginczanka proponowały nowe genologie i emancypacyjne genealogie. Mikroujęcia ich aktywności literackiej stają się elementami rodzimej makrohistorii literatury kobiet.

Anna Pekaniec słusznie nie zajmuje się szacowaniem artystycznej wartości omawianych utworów, traktując tę kwestię jako mało istotną wobec celów jej najnowszych badań. Autorce zależy przede wszystkim na uzupełnianiu luk w naszej wiedzy o polskim pisarstwie kobiet (a jest tych luk wciąż sporo) oraz na prezentacji własnych propozycji interpretacyjnych, w tym utworów wielokrotnie już poddawanych akademickiej lekturze przez innych specjalistów.

zob. w.bibliotece.pl

Pliki multimedialne:

Status dostępności:

Wypożyczalnia Główna

Są egzemplarze dostępne do wypożyczenia: sygn. 393534 (1 egz.)

Strefa uwag:

Uwaga ogólna

Na okładce: Vilhelm Hammershøi, Interior, Strandgade 30, obraz z roku 1900.

Uwaga dotycząca bibliografii

Bibliografia, netografia na stronach 249-264. Indeks.

Uwaga dotycząca finansowania

Współfinansowanie: Wydział Polonistyki (Uniwersytet Jagielloński)