Niechciana debata : spór o książki Jana Tomasza Grossa

Książka

W koszyku

oceń

Niechciana debata : spór o książki Jana Tomasza Grossa / Magdalena Nowicka-Franczak ; [redakcja merytoryczna Izabella Sariusz-Skąpska ; projekt okładki i stron tytułowych Janusz Fajto]. - Wydanie pierwsze. - Warszawa : Wydawnictwo Akademickie Sedno, copyright 2017. - 434, [2] strony ; 21 cm.

(Biblioteka Dyskursu Publicznego : kultura, retoryka, demokracja)

Autor

Nowicka-Franczak Magdalena (1984- ) Autor Sariusz-Skąpska Izabella (1964- ) Redakcja Fajto Janusz Projekt graficzny

Forma i typ

Książki Literatura faktu, eseje, publicystyka

Temat

Gross, Jan Tomasz (1947- ) Antysemityzm Debata historyczna Dyskurs Pamięć zbiorowa Stosunki etniczne Żydzi Polska

Gatunek

Esej

Dziedzina i ujęcie

Historia Socjologia i społeczeństwo

Tytuł serii

Biblioteka Dyskursu Publicznego

Instytucja

Wydawnictwo Akademickie Sedno

Książka składa się z dwóch części: teoretycznej, prezentującej pojęciowe instrumentarium badań, oraz części empirycznej, w której autorka przeprowadza analizę serii polskich debat wokół kolejnych publikacji Jana Tomasza Grossa dotyczących, mówiąc najogólniej, polskiej pamięci zbiorowej i stosunku wobec Żydów.

Książka prezentuje nie tylko całościowe, wyczerpujące podejście, ale także zawiera nowe propozycje w zakresie tego, jak badać jeden z najważniejszych sporów, jakie pojawiły się po zmianie systemowej w Polsce.

W części teoretycznej autorka odwołuje się do dorobku wielu badaczy komunikacji społecznej m.in. Michela Foucaulta, Edwarda Saida, Alfreda Schütza, Andrei Bührmann czy Wernera Schneidera. Posługując się wypracowanymi przez nich kategoriami analitycznymi, autorka zachowuje metodologiczną samoświadomość i podejmuje samodzielne poszukiwania.

W części empirycznej szczegółowo analizuje dynamikę debat, jakie wywoływały kolejne książki Jana Tomasza Grossa ("Sąsiedzi", "Strach", "Złote żniwa").

W podsumowaniu zwraca uwagę m.in. na to, że: 1. przynależność etniczna, kulturowa lub światopoglądowa autora kontrowersyjnego przekazu oraz ocena i publiczne uprawomocnienie jego wypowiedzi są współzależne; 2. wypowiedzi formułowane w dyskursie podlegają selekcji i kontroli, i tylko niektóre z nich są szerzej dystrybuowane - szczególną rolę w doborze i społecznej dystrybucji treści odgrywa dyskurs mediów, logika formatów medialnych i strategie instytucji medialnych; 3. głos z zewnątrz, za jaki można uznać Jana Tomasza Grossa w polskiej debacie publicznej, może naruszyć status quo, przełamywać tabu dyskursu dominującego, podejmować drażliwe tematy, jednak nie wymyka się mechanizmom władzy dyskursywnej, a jego przekaz może wtórnie służyć podtrzymywaniu i obronie status quo oraz 4. rola głosu z zewnątrz wytraca misyjny, intelektualny charakter na rzecz funkcji (auto)prezentacyjnych - pozycja głosu z zewnątrz staje się medialną profesją, wręcz marką, którą warunkuje dyskurs medialny.

Autorka zwraca także uwagę na takie podobieństwa sporu o książki Grossa z innymi europejskimi debatami wokół "trudnej przeszłości", jak postępująca personalizacja sporu (skupienie na autorze kontrowersyjnego przekazu, a nie na samym przekazie), gry figurą obcego-Żyda, polaryzacja wokół kategorii etnicznych i zawodowych, zaangażowanie elit symbolicznych po obu stronach sporu, m.in. w roli metakomunikacyjnych arbitrów.

W takich krajach jak Niemcy, Austria i Francja większość debat historycznych także była upolityczniona, a "trudna pamięć" stawała się obiektem zabiegów normalizujących w obszarze polityki historycznej. I stamtąd właśnie czerpiemy wzorzec symbolicznego i rytualnego wieńczenia debaty oficjalnymi uroczystościami upamiętniającymi ofiary lub fundowaniem muzeów oraz innych instytucji archiwizujących i popularyzujących odpowiednio przykrojoną, akceptowalną dla znacznej części społeczeństwa wiedzę o trudnej przeszłości. Ale autorka również wnikliwie analizuje polską specyfikę debaty wokół książek Grossa.

zob. w.bibliotece.pl

Pliki multimedialne:

Status dostępności:

Wypożyczalnia Główna

Są egzemplarze dostępne do wypożyczenia: sygn. 398301 (1 egz.)

Strefa uwag:

Uwaga ogólna

Książka powstała na podstawie pracy doktorskiej.

Uwaga dotycząca bibliografii

Bibliografia, netografia na stronach 391-425. Indeks.